Quay lại chuyên mục

THỰC TRẠNG VÀ XU HƯỚNG ĐIỀU TRA ÁP DỤNG BIỆN PHÁP CHỐNG LẨN TRÁNH TẠI THỊ TRƯỜNG MEXICO VÀ KHU VỰC MỸ LATINH

Ngày đăng:

Trong bức tranh chung về phòng vệ thương mại (PVTM) toàn cầu, Mexico và khu vực Mỹ Latinh đang nổi lên với một vị thế rất đặc biệt, vừa là khu vực mà hàng hóa Việt Nam ngày càng đối mặt nhiều hơn với các cuộc điều tra chống bán phá giá (CBPG) trực tiếp, vừa là khu vực đang bị chính Hoa Kỳ — đối tác thương mại lớn nhất của cả Mexico lẫn Việt Nam — công khai cảnh báo có nguy cơ trở thị trường để hàng hóa Trung Quốc lẩn tránh thuế quan vào thị trường Bắc Mỹ. Vị thế này khiến Mexico vừa là cơ hội, vừa là rủi ro đối với chiến lược xuất khẩu của Việt Nam trong giai đoạn 2025-2026.

Trong bối cảnh Mexico áp thuế cao với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc trong khi hàng Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan sâu nhờ Hiệp định CPTPP, giới phân tích nhận định đây là "thời điểm vàng" để hàng Việt Nam tiến sâu vào thị trường Bắc Mỹ thông qua Mexico. Thực tế, các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam như thủy sản, cà phê, cao su, điện thoại và linh kiện, phụ tùng ô tô vào Mexico đã đạt mức tăng trưởng cao, từ 27% đến 65% trong những năm gần đây.

Điều đáng chú ý là không chỉ Việt Nam, bản thân các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh đầu tư trực tiếp vào Mexico để tận dụng chính những ưu đãi USMCA mà Việt Nam không có được. Năm 2022, hãng điện tử Hisense (Trung Quốc) khởi công nhà máy trị giá 260 triệu USD tại Mexico để sản xuất tủ lạnh và thiết bị gia dụng cung cấp cho thị trường Bắc Mỹ; hãng ô tô JAC Motors cũng thành lập nhà máy lắp ráp tại đây, trong khi SAIC Motor có kế hoạch xây dựng nhà máy riêng (tuoitre.vn). Ông Niels Graham thuộc tổ chức nghiên cứu Atlantic Council (Hoa Kỳ) nhận định phần lớn hàng nhập khẩu vào Hoa Kỳ ngày càng tăng từ các quốc gia như Mexico và Việt Nam thực chất là "hàng trung chuyển", chứ không phải là hoạt động sản xuất nội địa thực thụ mà Washington kỳ vọng qua chiến lược thị trường gần. Chính sự dịch chuyển song song này của cả Việt Nam lẫn Trung Quốc vào cùng một thị trường Mexico là tiền đề trực tiếp dẫn đến các rủi ro chống lẩn tránh sẽ được phân tích ở các phần sau.

Thực trạng điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp của Mexico đối với hàng hóa Việt Nam

Thực tế Mexico chưa từng khởi xướng một vụ việc "chống lẩn tránh" (anti-circumvention) chính thức nào nhắm trực tiếp vào Việt Nam, Mexico đã liên tục mở các cuộc điều tra CBPG mới đối với hàng hóa Việt Nam trong 5 năm gần đây, chủ yếu tập trung vào nhóm hàng thép — cho thấy tần suất và mức độ quan tâm của cơ quan điều tra Mexico đối với Việt Nam đang gia tăng rõ rệt:

Bảng 1: Các vụ điều tra CBPG của Mexico đối với hàng hóa Việt Nam (2021-2026)

Thời gian

Mặt hàng

Đặc điểm

30/8/2021

Thép mạ (galvanized steel)

Vụ điều tra CBPG đầu tiên của Mexico đối với hàng hóa Việt Nam; nguyên đơn Ternium và Tenigal; kết luận sơ bộ 14/9/2022

2022

Thép cán nguội (cold-rolled steel)

Trên cơ sở đơn kiện của ngành sản xuất trong nước Mexico

30/9/2025

Dây cáp thép (steel wire rope)

Điều tra chung với Malaysia; nguyên đơn Deacero; kim ngạch nhập khẩu tăng 24% giai đoạn 2022-2024

7/4/2026

Nhựa polyester resin (PET)

Điều tra chung với Malaysia

Điểm chung của các vụ việc là Mexico thường xuyên điều tra Việt Nam song song với một nước thứ ba (Malaysia trong hai vụ gần nhất), cho thấy mô thức điều tra theo cụm — tương tự mô thức "điều tra chùm" đã được ghi nhận tại thị trường Hoa Kỳ. Riêng vụ dây cáp thép, thông báo khởi xướng của Mexico còn ghi nhận kim ngạch nhập khẩu tăng 24% trong giai đoạn 2022-2024, trong đó tăng 14% năm 2023 và 9% năm 2024 (vneconomy.vn, 10/2025) — mức tăng trưởng nhập khẩu nhanh là một trong những yếu tố phổ biến khiến cơ quan điều tra nước ngoài để tâm đến khả năng có hành vi bán phá giá hoặc lẩn tránh.

Thực trạng Brazil: thị trường có lịch sử điều tra lâu đời nhất với hàng Việt Nam trong khu vực

Brazil là thị trường Mỹ Latinh có quan hệ PVTM lâu đời nhất với Việt Nam trong khu vực. Từ tháng 12/2014, Brazil đã áp thuế CBPG đối với lốp xe đạp nhập khẩu từ Việt Nam ở mức 0,59-2,8 USD/kg; đến ngày 18/2 (rà soát gần đây nhất), Cơ quan phòng vệ thương mại Brazil (DECOM) tiếp tục khởi xướng rà soát hoàng hôn đối với biện pháp này cùng với Ấn Độ và Trung Quốc (vov.vn) — cho thấy đây là một biện pháp đã duy trì hiệu lực hơn một thập kỷ, tương tự các vụ việc rà soát dài hạn đã phân tích ở ngành thủy sản trong chuyên đề trước. Trước đó, Brazil cũng từng điều tra CBPG đối với ống thép hàn nhập khẩu từ Việt Nam cùng Malaysia, Thái Lan, với biên độ phá giá cáo buộc 18,0% (baodautu.vn).

Kể từ đầu năm 2024, Brazil liên tục mở nhiều cuộc điều tra CBPG mới đối với các sản phẩm có xuất xứ từ Trung Quốc, tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam thay thế thị phần và thiết lập quan hệ hợp tác lâu dài, bền vững với Brazil (aslgate.com, 3/2024). Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội này là rủi ro tương tự mô thức đã xảy ra ở nhiều thị trường khác: ngày 30/6/2025, Chính phủ Brazil thông báo mở điều tra CBPG đối với thép cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia (vietnambiz.vn, 7/2025) — cho thấy làn sóng bảo hộ ngành thép nội địa của Brazil đang gia tăng, đặt ra nguy cơ Việt Nam có thể trở thành đối tượng điều tra tiếp theo nếu kim ngạch xuất khẩu thép sang Brazil tăng đột biến, theo đúng mô thức "dịch chuyển thương mại" đã ghi nhận rộng rãi ở các thị trường khác.

Ngoài Mexico và Brazil, phần còn lại của khu vực Mỹ Latinh hiện chưa ghi nhận vụ việc điều tra CBPG/CTC hay chống lẩn tránh nào nhắm trực tiếp vào hàng hóa Việt Nam, song đây vẫn là khu vực cần được theo dõi trong trung hạn. Chile và Peru — hai quốc gia Nam Mỹ cùng là thành viên CPTPP với Việt Nam — đang được xúc tiến thương mại tích cực (như hoạt động quảng bá cà phê Việt Nam tại Chile năm 2025), tạo tiền đề cho kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng nhanh trong thời gian tới; trong khi đó, nhóm nước chưa có FTA song phương với Việt Nam như Colombia, Argentina lại thường xuất hiện tên trong các vụ điều tra CBPG đa quốc gia tại Hoa Kỳ (như vụ nhôm đùn ép 2023-2024 với sự tham gia của Colombia, Ecuador cùng Việt Nam) — cho thấy các thị trường này tuy chưa trực tiếp điều tra Việt Nam nhưng đã cùng nằm trong nhóm bị nghi vấn tại nước thứ ba, một dấu hiệu cho thấy mối liên hệ rủi ro mang tính khu vực hơn là đơn lẻ từng nước.

Bảng 2: So sánh nhanh đặc điểm rủi ro PVTM tại các thị trường Mỹ Latinh chính

Thị trường

Số vụ với VN (ước tính)

Đặc điểm rủi ro nổi bật

Mexico

4 vụ CBPG (2021-2026)

Rủi ro kép: vừa điều tra trực tiếp, vừa là điểm trung chuyển bị Mỹ nghi vấn

Brazil

3 vụ CBPG (từ 2014)

Rà soát dài hạn (>10 năm); làn sóng thép mới từ 2024-2025

Chile, Peru

Chưa có vụ việc

Cùng CPTPP với VN; kim ngạch tăng nhanh, cần theo dõi trung hạn

Colombia, Argentina

Chưa điều tra trực tiếp VN

Cùng nhóm bị nghi vấn với VN tại nước thứ ba (vụ nhôm đùn ép Mỹ)

Nguy cơ lẩn tránh nổi cộm nhất: Mexico — điểm trung chuyển hàng Trung Quốc vào Hoa Kỳ

Vấn đề đáng chú ý nhất đối với Mexico trong lĩnh vực chống lẩn tránh PVTM không đến từ việc Mexico điều tra hàng hóa nước khác, mà đến từ việc chính Mexico đang bị nghi ngờ là điểm trung chuyển để hàng hóa (chủ yếu Trung Quốc) né tránh thuế quan của Hoa Kỳ. Cố vấn Thương mại Nhà Trắng, ông Peter Navarro, mới đây công khai cảnh báo về khả năng một số doanh nghiệp chuyển hàng hóa từ các nước đang chịu thuế cao sang nước thứ ba để thay đổi xuất xứ hoặc thực hiện khâu gia công tối thiểu trước khi xuất khẩu vào Hoa Kỳ nhằm né tránh thuế quan (baomoi.com). Ông Navarro chỉ rõ rằng thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ với Mexico đã tăng lên mức cao kỷ lục, đồng thời khẳng định Mexico cần đóng vai trò là trung tâm sản xuất của khu vực Bắc Mỹ theo đúng tinh thần USMCA, thay vì trở thành điểm trung chuyển hàng hóa từ các nước khác - đây là một trong những cảnh báo công khai, cấp cao nhất của chính quyền Hoa Kỳ nhắm trực tiếp vào vai trò trung chuyển của Mexico.

Minh chứng cụ thể và ấn tượng nhất cho cảnh báo trên là hồ sơ điều tra EAPA 8133 và EAPA 8245 của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP). Theo hồ sơ, Cơ quan Hải quan Hoa Kỳ đã áp dụng các biện pháp tạm thời sau khi xác nhận một nhà máy máy móc hạng nặng tại Mexico hoạt động như một trung tâm trung chuyển bất hợp pháp hàng hóa Trung Quốc, né tránh thuế CBPG và thuế chống trợ cấp lên tới hơn 165% (excelsior.com.mx, 3/2026). Hồ sơ nêu rõ doanh nghiệp đã né tránh mức thuế CBPG và CTC tại Trung Quốc lên tới 614,1% khi tính gộp. Theo phân tích của CBP, giai đoạn 2021-2025, kim ngạch xuất khẩu máy nâng cắt kéo (elevadores de tijera) từ Mexico sang Hoa Kỳ tăng vọt 634%, trong khi nhập khẩu trực tiếp từ Trung Quốc giảm mạnh tương ứng — một mô thức "dịch chuyển thương mại" kinh điển. Đáng chú ý, tại hồ sơ EAPA 8245, CBP phát hiện hồ sơ sản xuất tại nhà máy Mexico chỉ bao gồm danh sách điểm danh nhân viên và nhật ký sử dụng thiết bị — không có bằng chứng thực chất về hoạt động sản xuất, cho thấy đây gần như chắc chắn là hành vi lắp ráp hình thức nhằm hợp thức hóa xuất xứ (excelsior.com.mx).

Không chỉ giới hạn ở hàng công nghiệp, nghi vấn gian lận xuất xứ tại Mexico còn lan sang cả lĩnh vực nông sản. Hoa Kỳ cho rằng mức tăng trưởng đột biến của kim ngạch xuất khẩu dâu tây (berries) Mexico giai đoạn 2024-2025 không tương xứng với số liệu đăng ký diện tích trồng mới, gợi ý khả năng Mexico đang "tái xuất khẩu" trái cây nước ngoài dưới danh nghĩa hàng nội địa (excelsior.com.mx). Tương tự, đối với ngành dầu ô liu tại Baja California, các cuộc kiểm toán cân bằng khối lượng của Bộ Thương mại Hoa Kỳ và số liệu năng suất của cơ quan thông tin nông sản Mexico cho thấy kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ vượt gần 400% so với năng lực ép dầu và sản xuất thực tế của các vườn ô liu tại thung lũng Guadalupe (excelsior.com.mx) — một khoảng cách phi lý giữa năng lực sản xuất thực tế và kim ngạch xuất khẩu, tương tự các dấu hiệu lẩn tránh đã ghi nhận ở nhiều ngành hàng khác trên toàn cầu.

Các case study này có ý nghĩa tham chiếu quan trọng đối với Việt Nam không chỉ vì tính chất nghiêm trọng của mức thuế bị né tránh, mà còn vì phương pháp điều tra mà CBP sử dụng — đối chiếu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bất thường với năng lực sản xuất thực tế tại chỗ — hoàn toàn có thể được áp dụng để xem xét bất kỳ luồng hàng hóa nào từ Việt Nam có dấu hiệu tăng trưởng đột biến sang Hoa Kỳ hoặc các thị trường Bắc Mỹ khác trong tương lai, kể cả khi không có yếu tố đầu tư Trung Quốc trực tiếp.

Trước áp lực từ phía Hoa Kỳ và nhu cầu tăng thu ngân sách, Chính phủ Mexico dưới thời Tổng thống Claudia Sheinbaum đã triển khai một loạt cải cách nhằm hạn chế tình trạng lẩn tránh thuế quan. Đầu năm 2026, cải cách Luật Hải quan (Ley Aduanera) chính thức có hiệu lực, tập trung chống buôn lậu và khai thấp giá trị hàng hóa (LexLatin). Trước đó, ngày 21/8/2025, Mexico ban hành Nghị định sửa đổi quy tắc phân loại đối với ngành đồ chơi, được đánh giá là "đóng lại một trong những kẽ hở" mà hàng hóa nước ngoài từng lợi dụng (excelsior.com.mx). Song song, Thượng viện Mexico cũng đã thông qua việc tăng thuế nhập khẩu từ 5% đến 50% đối với hơn 544 mặt hàng thuộc nhiều ngành công nghiệp (ô tô, dệt may, nhựa, thép, đồ gia dụng, nhôm, giày dép, giấy, da, đồ nội thất, thủy tinh, đồ chơi, xe máy, rơ moóc), có hiệu lực từ 1/1/2026 đến hết 31/12/2026 (kpmg.com, 12/2025) — một động thái bảo hộ diện rộng chưa từng có tiền lệ của Mexico.

Đến thời điểm hiện tại, chưa ghi nhận vụ việc chống lẩn tránh chính thức nào của Mexico hay Hoa Kỳ (thông qua kênh Mexico) nhắm trực tiếp vào hàng hóa có xuất xứ Việt Nam. Tuy nhiên, trong chính tuyên bố cảnh báo của Cố vấn Thương mại Nhà Trắng về nguy cơ trung chuyển, Việt Nam được nhắc đến cùng Mexico như một trong những nền kinh tế có thặng dư thương mại với Hoa Kỳ tăng lên mức cao kỷ lục cho thấy Việt Nam đang nằm trong "vùng quan sát" chung của giới hoạch định chính sách thương mại Hoa Kỳ, dù chưa bị cáo buộc cụ thể liên quan đến Mexico.

Đáng chú ý, chính doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cũng đã lên tiếng cảnh báo về một rủi ro tương tự nhưng diễn ra theo chiều ngược lại — không phải Việt Nam trung chuyển hàng qua Mexico, mà là nước ngoài lợi dụng chính lãnh thổ Việt Nam để né thuế nhắm vào Mexico và Hoa Kỳ. Trung Quốc và Mexico đang là hai đối thủ cạnh tranh hàng đầu của Việt Nam tại thị trường Hoa Kỳ trong ngành hàng này, đồng thời cảnh báo về "mối nguy tiềm ẩn lớn": các doanh nghiệp nước ngoài, đặc biệt từ Ấn Độ và Trung Quốc, đến Việt Nam mở nhà xưởng, thực hiện tạm nhập tái xuất hoặc đơn giản đóng gói lại sản phẩm từ Trung Quốc rồi xuất sang Hoa Kỳ dưới nhãn mác "made in Vietnam" để né thuế (tuoitre.vn, 2/2025). Cần nâng cao tính minh bạch trong chứng nhận xuất xứ sản phẩm để tránh bị nghi ngờ liên đới, đặc biệt trong bối cảnh mức thuế CBPG mà Hoa Kỳ từng áp với thép Việt Nam lên tới 256%.

Mexico đang đồng thời là điểm đến ưa thích của cả vốn đầu tư Trung Quốc (Hisense, JAC Motors, SAIC) lẫn hàng xuất khẩu Việt Nam, nguy cơ Việt Nam bị đưa vào diện "điều tra chùm" cùng Mexico và Trung Quốc trong các vụ việc liên quan đến nhóm hàng công nghiệp chế tạo (đặc biệt là thép, phụ tùng ô tô, thiết bị điện tử) tại thị trường Hoa Kỳ hoàn toàn có cơ sở, tương tự mô thức đã xảy ra với ngành pin năng lượng mặt trời tại Đông Nam Á trước đây.

So với Hoa Kỳ, EU hay Hàn Quốc — nơi khung pháp lý chống lẩn tránh đã hình thành rõ ràng và được áp dụng trực tiếp bởi chính cơ quan điều tra nội địa — khu vực Mỹ Latinh, đặc biệt là Mexico, có ba đặc điểm khác biệt căn bản:

Thứ nhất, Mexico đồng thời giữ hai vai trò trái ngược nhau: vừa là bên chủ động điều tra CBPG với hàng hóa nước ngoài (bao gồm Việt Nam) để bảo vệ ngành sản xuất trong nước, vừa là đối tượng bị chính đối tác USMCA của mình (Hoa Kỳ) nghi ngờ là điểm trung chuyển giúp nước thứ ba né tránh thuế quan — một vị thế "vừa là nạn nhân, vừa có nguy cơ bị coi là tòng phạm" mà các thị trường khác đã phân tích trước đây không có.

Thứ hai, phần lớn áp lực chống lẩn tránh tại Mexico hiện nay không đến từ khung pháp lý PVTM truyền thống (như quy định 19 CFR 351.226 của Hoa Kỳ hay quy định chống lẩn tránh của EU), mà đến từ áp lực song phương trực tiếp trong khuôn khổ USMCA và từ chính sách hải quan nội địa (chống buôn lậu, khai thấp giá trị) — cho thấy cơ chế xử lý lẩn tránh tại khu vực này mang tính "ngoại giao - hải quan" nhiều hơn là tính "pháp lý PVTM chuyên biệt".

Thứ ba, khác với Hàn Quốc — nơi vừa mới luật hóa chế định chống lẩn tránh CBPG một cách bài bản, có hệ thống — phản ứng chính sách của Mexico hiện tại (cải cách Luật Hải quan, sắc lệnh phân loại đồ chơi, tăng thuế diện rộng 544 mặt hàng) mang tính ứng phó tình thế, nhắm vào nhiều mục tiêu cùng lúc (chống buôn lậu, tăng thu ngân sách, xoa dịu áp lực từ Hoa Kỳ) hơn là một chế định chống lẩn tránh PVTM chuyên biệt, bài bản.

Nguyên nhân

Thứ nhất, cấu trúc ưu đãi thuế quan bất đối xứng của USMCA — cho phép hàng hóa "đủ điều kiện xuất xứ Bắc Mỹ" từ Mexico tiếp cận thị trường Hoa Kỳ gần như miễn thuế — tạo động cơ kinh tế cực lớn cho doanh nghiệp nước ngoài (không chỉ Trung Quốc) tìm cách hợp thức hóa xuất xứ Mexico cho hàng hóa vốn có nguồn gốc từ nước đang chịu thuế cao.

Thứ hai, năng lực giám sát và xác minh nguồn gốc thực chất của cơ quan hải quan Mexico, dù đang được cải thiện qua cải cách Luật Hải quan 2026, vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu thực tế, khi các vụ việc như EAPA 8245 cho thấy hồ sơ sản xuất tại chỗ có thể chỉ là danh sách điểm danh nhân viên mà không phản ánh hoạt động sản xuất thực chất.

Thứ ba, việc cả Việt Nam lẫn Trung Quốc cùng đồng thời coi Mexico là điểm đến đầu tư/xuất khẩu chiến lược trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung khiến ranh giới giữa "đầu tư hợp pháp, tận dụng ưu đãi USMCA/CPTPP" và "lẩn tránh thuế quan thông qua trung chuyển" ngày càng trở nên mong manh, khó phân định trong con mắt của cơ quan điều tra Hoa Kỳ.

Thứ tư, sự khác biệt về trình độ phát triển thể chế giám sát hải quan giữa các quốc gia trong khu vực Mỹ Latinh cũng là một yếu tố cần lưu ý: trong khi Mexico đang gấp rút cải cách để đáp ứng áp lực song phương từ Hoa Kỳ, nhiều quốc gia Nam Mỹ khác như Colombia, Argentina, Peru vẫn còn thiếu cơ chế chuyên biệt để phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển tải hoặc gian lận xuất xứ — tạo ra một khoảng trống thể chế có thể bị lợi dụng nếu dòng vốn đầu tư và hàng hóa tiếp tục dịch chuyển sâu hơn vào khu vực này trong những năm tới, vượt ra ngoài phạm vi Mexico.

Khuyến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước

Cục Phòng vệ thương mại cần bổ sung Mexico và khu vực Mỹ Latinh vào nhóm thị trường trọng điểm cần theo dõi sát trong hệ thống cảnh báo sớm, không chỉ ở góc độ Mexico trực tiếp điều tra hàng Việt Nam (như các vụ thép đã và đang diễn ra) mà còn ở góc độ rủi ro Việt Nam bị liên đới trong các cuộc điều tra trung chuyển của Hoa Kỳ nhắm vào Mexico. Cần chủ động trao đổi thông tin với cơ quan hải quan Mexico và Hoa Kỳ (CBP) để làm rõ vị thế của hàng hóa Việt Nam trong các cuộc điều tra khu vực, tránh bị gộp chung một cách oan uổng vào diện nghi vấn cùng Trung Quốc.

Khuyến nghị đối với doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt ngành thép và công nghiệp chế tạo

Doanh nghiệp xuất khẩu sang Mexico, đặc biệt ngành thép — nhóm hàng đã bị điều tra CBPG bốn lần trong 5 năm qua — cần chủ động rà soát hoạt động xuất khẩu, nghiên cứu kỹ quy định, trình tự thủ tục điều tra của Mexico, đồng thời thường xuyên phối hợp, trao đổi thông tin với Cục Phòng vệ thương mại để nhận được hỗ trợ kịp thời (vietstock.vn). Đối với doanh nghiệp có kế hoạch đầu tư hoặc mở rộng công đoạn sản xuất tại Mexico nhằm tận dụng ưu đãi USMCA, cần đặc biệt lưu ý xây dựng hồ sơ chứng minh hoạt động sản xuất thực chất (không chỉ đơn thuần là lắp ráp hình thức), học hỏi từ chính bài học của vụ EAPA 8245 — nơi hồ sơ sản xuất sơ sài đã trở thành bằng chứng bất lợi quyết định.

Khuyến nghị đối với doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, đặc biệt từ Trung Quốc

Trước cảnh báo cụ thể từ chính doanh nghiệp trong ngành (như trường hợp Vinaxo) về nguy cơ bị nước ngoài lợi dụng danh nghĩa "made in Vietnam", các hiệp hội ngành hàng và cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát các dự án đầu tư nước ngoài mới thành lập tại Việt Nam có dấu hiệu chỉ thực hiện công đoạn gia công tối thiểu hoặc đóng gói lại hàng hóa nhập khẩu, nhằm bảo vệ uy tín chung của nhãn hiệu "made in Vietnam" trên trường quốc tế — tránh để rủi ro tương tự như Mexico đang gặp phải lặp lại tại chính Việt Nam.

Khuyến nghị đối với hiệp hội ngành hàng và cơ quan xúc tiến thương mại

Hiệp hội Thép Việt Nam và các hiệp hội ngành hàng liên quan cần chủ động xây dựng kênh trao đổi định kỳ với Thương vụ Việt Nam tại Mexico và Brazil để cập nhật sớm diễn biến các cuộc điều tra CBPG mới, đặc biệt trong bối cảnh Mexico đã bốn lần điều tra thép Việt Nam chỉ trong 5 năm và Brazil đang mở rộng làn sóng bảo hộ ngành thép. Đồng thời, trong quá trình xúc tiến thương mại mở rộng thị trường sang Chile, Peru và các nước Mỹ Latinh khác, cần lồng ghép nội dung phổ biến kiến thức phòng vệ thương mại ngay từ giai đoạn đầu, tránh lặp lại tình trạng doanh nghiệp chỉ tìm hiểu quy định khi đã bị khởi xướng điều tra như thực trạng phổ biến đã ghi nhận tại nhiều thị trường khác.

Việt Nam chưa trực tiếp bị cáo buộc liên quan đến các vụ việc trung chuyển qua Mexico, việc cả Việt Nam lẫn Trung Quốc cùng coi Mexico là điểm đến chiến lược, cộng với chính cảnh báo từ trong nước về nguy cơ bị nước ngoài núp bóng "made in Vietnam", cho thấy đây là một mặt trận rủi ro cần được theo dõi chủ động ngay từ bây giờ — trước khi Việt Nam, giống như Mexico, phải đối mặt với những cáo buộc trung chuyển tương tự từ chính các đối tác thương mại lớn nhất của mình.

Ngày đăng: